Waar is café Prins Boudewijn?
De Terelststraat in het gebied Kattenbroeken heeft een bijzondere geschiedenis. Je hebt er het centrum rond de oude hoeves van Van Tongelen en Keersmaekers, maar ook de 10 huisjes in het begin van de straat, juist over de Prins Boudewijnlaan[i].
En in het eerste, nummer 257, woonde de familie Baekelmans. Zij woonden er 60 jaar. Er zijn geruchten dat daar ook ergens een café was. De Prins Boudewijn. Zouden zij weten waar café Prins Boudewijn was? Als het al bestond?
De familie Baekelmans als baken in de Terelststraat
Jos Baekelmans uit Boechout begon bij de Gazet van Antwerpen als letterzetter; later werd dat het modernere lay-outen van krantenpagina’s. Op de kermis in Berchem leerde hij een au-pair kennen, Paula Daenen uit het Limburgse Riksingen bij Tongeren, met wie hij op 3 juli 1954 trouwde. Zij kochten het huis in de Terelststraat in 1956, vooral omdat er een duivenkot aan was en een hele grote hof. Hun zoon Luc was dan al geboren; Marc en Benny volgden later. Het waren ‘Sinksen’-kinderen; alle drie geboren op Pinksteren in een ander jaar. De broers werden er groot en speelden op de rode asweg, bezaaid met putten en plassen; wat de Terelststraat toen nog was. Luc herinnert zich die weg nog bijzonder goed; hij viel er met de mobilette van zijn grootvader Louis en hield er een flinke kwetsuur in het gezicht aan over[ii].
De rode asweg leidde naar de rozen- en bomenkwekerij van Keersmaekers en de boerderij van Van Tongelen[iii], maar passeerde eerst een klein boerderijtje aan de linkerkant.
Maar waar is dat boerderijtje vandaag?
Kattenbroekse Kerkweg als achteringang
De families van de 10 huisjes maakten van een voetweg, die achter hun huis liep, gebruik om langs achter binnen te komen. Hoe smal de huisjes ook zijn, 5 meter, zij hadden een gigantisch lange tuin van meer dan 90 meter die zowat in het midden doorsneden werd door die eeuwenoude voetweg genaamd de Kattenbroekse Kerkweg. Die verbond het centrum van Kattenbroeken, en dat was het gemeenschappelijke erf van de oude hoeves van Keersmaekers en Van Tongelen, met de Terelststraat ter hoogte van Hoeve Vervliet, vandaag te situeren aan de Oude Terelststraat 54. De Kerkweg is, op dit stukje na, volledig verdwenen[iv].
Vanuit de lucht gezien zijn het lange, smalle achtertuinen; een bijzonder zicht. Het gedeelte tegen het huis werd gebruikt voor duivenkoten, volières, konijnen- en kippenkoten; de tweede helft was dikwijls een tuin annex moestuin.
Hoeve Vervliet was voor deze families overigens van cruciaal belang; de hoeve had als enige in de omstreken een telefoon en voor alle dringende zaken, zoals medische hulp, moesten ze naar de hoeve.
Maar de noordelijke helft van die lange, smalle tuinen zou geen lang leven meer beschoren zijn.
Maar nu iets meer over het kleine boerderijtje aan de linkerkant.
Hoeve Steemans staat op de parking
De kleine boerderij bestond al van voor 1777 en was decennialang in handen van de familie Steemans. Zij waren eigenaar van de hoeve en een aantal nabije landbouwgronden die ze generatie na generatie bewerkten. [v]
Antonius Steemans, geboren in 1842, getrouwd met Francisca Mortelmans en gezegend met een dochter Joanna, was de laatste landbouwer van de familie [vi].
Uit Kontich kwamen Frans Vogels, zijn echtgenote Joanna Willemen en hun kinderen de boerderij uitbaten. Frans was boswachter, maar schoolde zich al snel om tot landbouwer en werd zelfs landbouwersbaas, m.a.w. hij had wel wat hulp in dienst.
Luc Baekelmans heeft de hoeve nog goed gekend. Het perceel was afgezoomd met wilgen en wat is er nu meer geschikt dan een dikke wilg om stiekem een sigaretje achter te roken? Luc met zijn broers lieten dat niet voorbijgaan.
Het perceel met de hoeve (C233) en het landbouwgebied errond (C232a) stemt één op één overeen met het grondgebied waarop Hotel Ter Elst gebouwd werd; het perceel met de bocht in het oosten. Van de perceelsgrens is nog een opvallend stukje zichtbaar; je kan vanuit de Terelststraat via een opening in de omheining op het domein komen waar het hotel staat. Die opening was het begin van de perceelsgrens met de wilgen.
Op perceel C229 is het rondpunt van de straat Kattenbroek gebouwd. Perceel C234 is verkaveld in drie percelen voor woningen.
De boerderij bevond zich op het noordelijke puntje van de parking van het hotel, naast de oplaadpalen.
Maar nu toch iets meer over de familie Vogels, die in dat deel van de Terelststraat heel bekend was.
De Familie Vogels
Een zoon van landbouwer Frans Vogels, Jan Baptist, was wisselwachter en trouwde in 1918 met Victoria Geukens. Zij woonden met hun kinderen schuin over de hoeve van hun ouders, in de Terelststraat 265[vii]; een van de 10 huisjes. Stamvader Frans Vogels overleed in 1935. Zijn echtgenote Joanna Willemen bleef nog jarenlang op de hoeve; in 1943 staat Jan Baptist geregistreerd als landbouwer. Hij zal na het overlijden van zijn vader wel een handje geholpen hebben. Zijn zoon Jan, kleinzoon van Frans Vogels, trouwde in 1933 met Gerarda ‘Jardin’ Lockefeer en ze gingen wonen in de Doelveldstraat, het brouwcentrum van Edegem. En Jan werd brouwersgast.
In 1942 kwam er een opportuniteit om dicht bij zijn ouders en grootmoeder te gaan wonen. En er een café uit te baten. Met bieren van brouwerij Beirens. Café Prins Boudewijn.
Hoewel er vandaag maar 10 huizen staan, was er naast de familie Baekelmans nog een kleine woning meer naar achter in de tuin. Het had huisnummer 255. Het zou een huis kunnen zijn geweest zoals de andere 10. En dat was het ooit ook. Meer nog, het was een café: de Prins Boudewijn. Daar was Jan Vogels in 1942 met zijn gezin gaan wonen, en hield hij café, tot de bom viel …
De bom vernietigde café Prins Boudewijn
Oorspronkelijk was het elfde huis een woning, zoals de tien andere, maar na de aanleg van de Prins Boudewijnlaan in 1933 werd het huis in 1937[viii] gekocht door brouwerij Beirens en het café, met de niet onlogische naam Prins Boudewijn, werd geboren. Achter het café was een buitentoilet (belangrijk, zal later blijken), dan een achterwoning waar het gezin verbleef en daarachter een kegelbaan[ix]. De eerste uitbater was de familie Verbruggen; die vertrok na 5 jaar in 1942[x]. Dan kwam de familie Vogels. Alleen had de familie van Jan Vogels heel veel pech.
Pierre Hens noteerde het verhaal van Hugo Van Tongelen, die in de Terelststraat 396 woonde. Hij was toen 13 jaar oud[xi].
Het gebeurde op zondag 25 februari 1945 om 9:30[xii].
“Samen met zijn kozijn Henri Keersmaekers was Hugo in het dorp naar de Heilige Mis geweest. Bij hun terugkeer naar huis moesten zij de Prins Boudewijnlaan oversteken. Deze baan had toen ook al het uitzicht dat ze nu heeft: twee rijvakken die gescheiden zijn door een groene middenberm. Op deze middenberm stond een hele rij tanks en andere voertuigen van de Engelsen. Het was een lange rij die begon in Kontich en eindigde in Berchem. Er werden daar aan die tanks herstellingen uitgevoerd. Het voertuig dat aan de beurt was, werd in een grote tent gereden, zodat de herstellers enigszins beschut tegen de weersomstandigheden hun taak konden uitvoeren. Dat was een enig schouwspel voor een opgroeiende jongen en mijn kozijn bleef daar wat rondhangen. Hij hoopte wellicht wat sigaretten van de soldaten los te krijgen. Ik stapte verder naar huis toe. Juist toen ik mijn woning wou binnengaan, kwam er vanuit het oosten een V-1 aan die tussen die tanks ontplofte. Behalve het traditionele sneuvelen van dakpannen en ruiten vloog er een stuk van een tank over de daken van de huizenrij langs de Prins Boudewijnlaan (Terelststraat). Het ding woog zeker 5 ton en kwam in het veld voor mijn woning terecht. Het viel daar juist op een pijpleiding van de Engelsen. De brandstof gutste uit de leiding... Ik dacht dat mijn kozijn er geweest was. Bij de tanks hadden de Engelse soldaten die V-1 ook horen aankomen. Zij sprongen van hun voertuigen om daaronder te gaan schuilen en ze trokken mijn kozijn met zich mee. Hij bleef ongedeerd. Vier tanks werden vernield.”
Café Prins Boudewijn werd totaal vernietigd; enkel een achterbouw waar de familie in woonde, bleef overeind. Ook de puntdaken van de eerste drie huizen werden vernield, mogelijk door het weggeblazen tankstuk. De puntdaken werden niet terug opgebouwd; een plat dak kwam in de plaats. Er waren enkel bij de militairen lichtgewonden. In het café was op dat moment niemand. Jan vertelde dat hij, op het moment dat de bom viel, op het buitentoilet zat.
Na de verwoesting woonde de familie in de achterbouw met elektriciteit, maar zonder waterleiding; het water kwam uit de put met een handpomp, ook voor het waskot. De kegelbaan verdween en het buitentoilet … dat bleef in gebruik. De toegang tot de vroegere bierkelder was gewoon een open gat, verzamelde regenwater, en de kelder werd een visvijver met karpers en goudvissen. De karpers viste Jan in een visput bij het Arendsnest. De familie ving ook vogels in het nabijgelegen bos en hield deze in een volière. Ze hadden ook kippen, konijnen en een moestuin, zoals de meeste buren.
Luc en Marc herinnerden zich de familie Vogels nog goed, met vader Jan, moeder Gerarda ‘Jardin’ en drie van de kinderen: Elza, Jos en Lucien.
Later werd de toegang tot de bierkelder afgesloten en werd het een parkeerplaats.
Jan en zijn echtgenote Gerarda Lockefeer werden in 1983 door de gemeente Edegem gevierd voor hun gouden bruiloft.
Buur Rudi Dias, die in 1985 in een van de huisjes kwam wonen, herinnert zich Jan Vogels ook nog goed. Jan rookte thuis heel dikke sigaren met stevige rookontwikkeling; zodanig dat de buren dachten dat het huis in brand stond. Jan bracht de zegels van de ziekenkas rond, wist Rudi nog.
Jan, geboren in 1910, heeft er gewoond tot zijn overlijden eind jaren ’80, begin jaren ’90. Hij mocht er van Brouwerij Beirens blijven wonen tot aan zijn overlijden. Gerarda was eerder overleden. De familie Vogels verbleef er zo’n 50 jaar.
Het achterhuis bleef nadien lang leegstaan, verkommerde en werd afgebroken. Op 9 december 2009[xiii]verkochten de nakomelingen van Brouwerij Beirens het perceel aan het echtpaar Dias. Vandaag is het een moestuin.
Nalatenschap
De familie Baekelmans woonde er 60 jaar, tot 2016.
Jos Baekelmans’ vader Louis overleed er en Jos vierde er zijn achterkleinkind.
De rode asweg werd rond de jaren 70 verhard met macadam. De noordelijke helft van de tuinen was inderdaad geen lang leven meer beschoren. Ze werden samengebracht in een paar percelen, zodat ze kunnen worden herverkaveld met ingang aan de Prins Boudewijnlaan.
Vanuit de lucht kunnen we al zien dat het zover is; de percelen worden anno 2026 in gereedheid gebracht.
De platte daken en het stukje steunmuur dat vastplakt aan het ouderlijk huis van de familie Baekelmans, zullen toch nog wel een tijdje een herinnering blijven aan een Duitse V1-bom, die viel tussen de Engelse tanks in het midden van de Prins Boudewijnlaan en café Prins Boudewijn vernietigde.
Op een zondag na de Heilige Mis.
Peter Crombecq, oktober 2026
Met dank aan Luc en Marc Baekelmans, Rudi Dias, Erik Laforce en alle medewerkers van het Historisch Archief.
Dit verhaal is een bijdrage aan “Edegems verleden, bewaard voor de toekomst” van het Historisch Archief Edegem. Het Historisch Archief is toegewijd aan het behoud van het papieren en digitale geheugen van Edegem. Door het verzamelen, inventariseren en digitaliseren van documenten, boeken, foto’s, tijdschriften, plannen en meer, zorgt het Historisch Archief ervoor dat de geschiedenis van Edegem bewaard blijft voor toekomstige generaties.
Disclaimer
Het verhaal is gereconstrueerd op basis van een aantal bronnen. We zijn ons ervan bewust dat nieuwe informatie uit andere bronnen het verhaal kan aanvullen, nuanceren of aanleiding kan geven tot aangepaste inzichten.
Referenties
[i] Peter Crombecq, “Oude hoeves en de boerengemeenschap in de Kattebroeken van toen”, te lezen via https://www.historischarchiefedegem.be/post/oude-hoeves-en-de-boerengemeenschap-in-de-kattebroeken-van-toen
[ii] Interviews met Luc Baekelmans in april en mei 2026
[iii] Peter Crombecq, “Oude hoeves en de boerengemeenschap in de Kattebroeken van toen”, te lezen via https://www.historischarchiefedegem.be/post/oude-hoeves-en-de-boerengemeenschap-in-de-kattebroeken-van-toen
[iv] Geopunt. Kadaster & luchtfoto’s.
[v] De belangrijkste gegevens komen uit het kadaster, de registers van de burgerlijke stand en de bevolkingsregisters.
[vi] Antonius Steemans was de laatste landbouwer van de dynastie. Geboren in 1842, getrouwd met Francisca Mortelmans en gezegend met een dochter, Joanna, geboren in 1882. Dochter Joanna trouwde met een Mortselse landbouwer, Pieter Lodewijk Van Schil, en verhuisde naar Mortsel op 26 mei 1905. Wat later kwam haar vader bij haar wonen, in 1907. Hiermee verdween de laatste Steemans uit de boerderij. Na zijn overlijden erfden het echtpaar Van Schil-Steemans de hoeve en de gronden.
[vii] Historisch Archief Edegem, 1943, Lijst van exploitanten, landbouwers, p. 2
[viii] Historisch Archief Edegem, Notariële verkoopakte, notaris Theunen te Berchem, d.d. 18 december 1937
[ix] Interview met Rudi Dias, dd. 13 mei 2026
[x] Historisch Archief Edegem, Fiches cafés 2
[xi] De Zonneblusser, Pierre Hens, “Edegem en de Terreur van de Vliegende Bommen.”, 1995/3, pp. 3-62
[xii] Historisch Archief Edegem, “Opgave van bominslagen op het grondgebied van Edegem V1 en V2 ten behoeve van den Engelschen Militairen Dienst”
[xiii] Historisch Archief Edegem, Verkoopsovereenkomst, d.d. 18 december 1937
Opmerkingen